Obydwa cykle Études-Tableaux (op. 33 i 39 powstałe w latach 1911–1917 w Rosji) – poematy fortepianowe łączące wirtuozerię z elementami malarstwa dźwiękowego reprezentują dojrzały okres twórczości jednej z najwybitniejszych postaci świata muzycznego złotej ery pianistyki – pianisty, kompozytora i dyrygenta Sergiusza Rachmaninowa (1873–1943), epigona tradycji chopinowskiej i lisztowskiej, którą wzbogacił poprzez pogłębienie środków ekspresji rozwijając specyficzny rodzaj faktury fortepianowej. Jako bezcenny wkład w solową literaturę fortepianową eksponują pełnię możliwości brzmieniowych instrumentu, a zawarty w nich idiom ilustracyjny współistniejący z pierwiastkiem symbolicznym otwiera nieograniczoną przestrzeń artystycznej kreacji. Ich wyróżnik stanowi pozamuzyczny wymiar wraz z wyraźnym wpływem rosyjskiej muzyki cerkiewnej i ludowej, mnogością arcyciekawych zapożyczeń z malarstwa oraz obecnością muzycznych metafor. Integralny element tworzenia własnej koncepcji interpretacyjnej stanowi analiza narracji Études-Tableaux w aspekcie symboliki jako ideowego spoiwa, która stając się nośnikiem bogatej ekspresji odpowiada za niepowtarzalną poetykę każdej z nich. Na przykładzie kilku wybranych Etiud scharakteryzowane zostały źródła inspiracji, pozamuzyczne odwołania oraz elementy komparatywne dostrzegalne w zestawieniu z innymi dziełami wraz z ukazaniem muzycznych reminiscencji stylistycznych odwołujących się do twórczości Rachmaninowa oraz kompozytorów wysoko przez niego cenionych. Projekcja zakodowanych treści dokonuje się poprzez skomplikowany system retoryki kompozytora wnoszącej niepokój twórczy inspirujący do poszukiwania muzycznych sensów. Proces interpretacji staje się metapodróżą prowadząc coraz głębiej w fascynujący świat rachmaninowowskiej symboliki poszerzającej spektrum wyobrażeń o paralele z pogranicza literatury i malarstwa z kręgu sztuki rosyjskiej (M. Lermontow, M. Wrubel, I. Lewitan, B. Kustodijew) oraz europejskiej (Ch. Perrault, A. Böcklin).

Słowa kluczowe: Sergiusz Rachmaninow; Études-Tableaux; ilustracjonizm i symbolizm;
pozamuzyczny wymiar; koncepcja interpretacyjna