Ilustracjonizm i symbolizm Études-Tableaux Sergiusza Rachmaninowa
Wydawnictwo Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach
ISBN 978-83-963-687-0-6
O książce
O książce
Książka ta stanowi próbę uchwycenia przemyśleń towarzyszących poszukiwaniu odpowiedzi na wszystkie te pytania, które nurtują wykonawcę-interpretatora sięgającego po repertuar mu najbliższy, odbierany intuicyjnie, przemawiający swym bogactwem wprost do najgłębszych warstw emocji. Chciałabym zaprosić do lektury zarówno muzyków, w szczególności pianistów zafascynowanych twórczością oraz stylem muzycznym Sergiusza Rachmaninowa, jak i wszystkich czytelników, których intryguje zagadnienie korespondencji sztuk, a zwłaszcza niezwykle pasjonująca relacja między muzyką a malarstwem. W centrum mojej uwagi znajduje się ilustracjonizm i symbolizm Etiud-Obrazów, na wzór medium malarskiego wzmacniające siłę oddziaływania tych niezwykłych poematów pianistycznych, które z jednej strony nosząc wyraźne znamiona malarstwa dźwiękowego stały się równolegle nośnikami ukrytych znaczeń kreujących – tak bliską Rachmaninowowi – poetykę sugestii. Specyficzna dwoistość zrodzona z konfliktu żywiołów, zawieszona między apollińskim rozumem a dionizyjskim instynktem, sprzężenie tego, co zmysłowe z ascetyczną transparentnością wyrażone poprzez kontrast światła i cienia, nasuwa znamienne analogie z osobowością twórczą kompozytora. Stanowi jednocześnie immanentną cechę rachmaninowowskiej sztuki pianistycznej, która naznaczona pewną miarą surowości staje się negatywowym odbiciem przebogatej warstwy emocjonalnej jego muzyki. Niezmącona wiara w siłę artyzmu ukorzenionego w ideałach klasycznie rozumianego piękna zbliża tę twórczość do malarstwa symbolistów, na poziomie warsztatowym wyrosłego z akademizmu upatrującego najwyższe pryncypium w doskonałości formy. Gęsto utkana sieć symboli, w którą wplątane zostały sentymenty i resentymenty stanowiące odbicie życia człowieka jako twórcy, jego refleksji egzystencjalnej w obliczu przemian estetycznych, stoją u podstaw imponującej architektoniki oraz retoryki muzycznej Etiud-Obrazów. Fonograficzna rejestracja tego dzieła odzwierciedla pasję odkrywania pokładów wrażliwości poprzez zanurzanie się w przestrzeń własnych emocji rezonujących z muzycznym przesłaniem kompozytora. To droga na równi – ekscytująca i uwznioślająca, uzupełniająca artystyczne doświadczenie o radość obcowania z tym, co dotyka istoty sztuki, co niesie przesłanie wymykające się słowom, a uchwytne dla duszy.




